همایش هم‌اندیشی چشم‌انداز آینده معماری ایران برگزار شد

محمدخانی: «چشم‌انداز پیشنهادی معماری ایران» به دست رهبری می‌رسد/ حجت‌الاسلام غلامی‌: معماری امروز ایران، نه غربی، نه شرقی و نه اسلامی است

همایش هم‌اندیشی چشم‌انداز آینده معماری ایران با حضور جمع كثیری از اساتید و متخصصان عرصه معماری كشور، دوشنبه 28 تیرماه در حوزه هنری برگزار شد.

محمدخانی رئیس بنیاد معماری انقلاب اسلامی درباره چگونگی تنظیم «چشم انداز پیشنهادی معماری ایران»، اظهار كرد: به دستور كارگروه هنر و معماری شورای فرهنگی دفتر مقام معظم رهبری موظف شدیم بر اساس یك مطالعه جامع كه مفاهیم، اصول و سیاست‌های معماری امروز و آینده ایران كه در آن بر پایه گردآوری نظرات اساتید، معماران و شهرسازان لحاظ شده باشد، چشم‌انداز پیشنهادی معماری ایران را ارائه كنیم. در این پژوهش، از روش تحقیق كیفی استفاده كردیم و نظریه بر اساس داده‌های واقعی شكل گرفت.

وی ادامه داد: ارسال 35 هزار كاربرگ نظرخواهی به اساتید و متخصصان عرصه معماری در 5 سرفصل گوناگون و برگزاری بیش از 30 نشست تخصصی با 250 نفر از اساتید معماری و مصاحبه حضوری با دیگر اساتیدی كه در نشست ها حضور نداشتند و در نهایت گردآوری متنی 3 هزار صفحه ای از تحقیقات گسترده‌ای كه صورت گرفت، بخشی از فعالیت ها برای رسیدن به سند چشم انداز پیشنهادی آینده معماری ایران بود.

محمدخانی با بیان اینكه متن اولیه «چشم انداز پیشنهادی معماری ایران» در سایت بنیاد معماری انقلاب اسلامی به مدت یك ماه قرار می‌گیرد، عنوان كرد: اساتید معماری می‌توانند با قرائت این متن، نظرات و نكات مدنظر خود برای بهبود آن را طی یك ماه انتقال دهند و متن اصلاح شده و نهایی به بیت رهبر معظم انقلاب اسلامی داده ‌می شود و از ایشان تقاضا خواهیم كرد كه نشستی با حضور معماران انقلاب اسلامی داشته باشند. همچنین كتاب پشتیبان سند هم آماده شده است كه به‌زودی رونمایی و در تیراژ انبوه به بازار كتاب عرضه می‌شود.

در ادامه این مراسم، حجت‌الاسلام والمسلمین رضا غلامی، رئیس مركز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا، نیز با بیان اینكه علی‌رغم شكوه تاریخی معماری ایرانی اسلامی در مقاطع مختلف به ویژه در عصر صفویه، وضعیت امروز معماری كشورمان وضعیت اسفباری است، اظهار كرد: نمی‌توانیم از كنار شرایط تلخی كه امروز شاهد آن هستیم به‌راحتی عبور كنیم. هیچ نسبتی بین وضعیت موجود معماری كشور و تفكر اسلامی وجود ندارد.

وی تصریح كرد: به غیر از فعالیت های اندكی كه در راستای معماری اسلامی و ایرانی انجام می شود، جریان معماری در چند دهه اخیر، نسبتی با تفكر اسلامی ندارد. كاش جریان معماری كشورمان تقلیدی بود، متاسفانه چیزی كه ما در معماری می بینیم، نه غربی، نه شرقی و نه اسلامی است و عینیت نامانوسی است كه در جهت پركردن جیب سرمایه‌گذاران انبوه انجام می‌شود.

غلامی همچنین گفت: بسیاری از آسیب های اجتماعی كه در جامعه دیده می‌شود، به دلیل وضعیتی است كه در عرصه فرهنگ كشور، ناخواسته و از سر تعلل و نبود تعهد به وجود آورده‌ایم و به نظر می رسد مردم هم مجبور هستند این وضعیت را تحمل كنند. معماری بیانگر هویت و شخصیت یك ملت است و امروز این هویت را از ما دور می كنند.

رئیس مركز پژوهش‌های علوم انسانی اسلامی صدرا با اشاره به اینكه امروز فاقد اندیشه پویایی هستیم كه معماری كشور به آن نیاز دارد، گفت:  گرچه بروز و ظهور مباحث اندیشه ای را در عرصه‌های كاربردی مانند معماری كمتر می بینیم، اما اینكه به این نتیجه برسیم كه اندیشه ارزشمندی كه معماری تحت تاثیر آن باشد را نداریم، درست نیست. هنوز هم حكمت صدرایی می تواند تاثیرگذار باشد و در دهه اخیر با فلسفه نوصدرایی رو به رو هستیم كه با مكاتب فلسفی جهان رقابت می كند و میدان خردورزی و تعقل را گسترش داده است. اما مهجوریت و حاشیه نشینی گریبان این حكمت و فلسفه را هم گرفته‌ است.

وی با تاكید بر اینكه در معماری امروز، بین دو راهی مانده‌ایم، عنوان كرد: یك مسیر، گذشته گرایی است و اینكه تصور كنیم معماری ایران اسلامی به معنای تكرار گذشته است. مسیر دیگر ایجاد شرایط نو و مبتكرانه در حوزه معماری است بدون اینكه عقب نشینی و ایجاد اصول و محكمات صورت بگیرد. معتقدم نیازمند حركت‌های به روز هستیم، اما به هیج وجه هم نباید از اصول اندیشه ای خود عقب نشینی كنیم.

غلامی نمونه سازی در عرصه معماری را یكی از راهكارها برای رسیدن به معماری اسلامی ایرانی دانست و گفت: باید دست از كلی‌گویی ها بكشیم و با كمك دستگاه های دولتی و سرمایه‌گذاری های دولت، بین نظریه و عمل پیوند برقرار كنیم. اگر مانیفست و مدل مدنظر ما از حالت ابهام آلود خارج شود، می‌توانیم در عرصه‌های مختلف معماری ادعا كنیم كه نمونه‌هایی داریم و بر اساس آن نمونه كار شود. اما اگر در این زمینه كوتاهی شود، این همایش ها هم به شكل درد دل باقی می ماند.

سردار غلامرضا جلالی رئیس سازمان پدافند غیرعامل كشور نیز در سخنانی با اشاره به اینكه می توان به معماری نگاهی متفاوت داشت، گفت: اگر معماری را فضای برای آسودگی انسان، حفاظت و بهره‌مندی از زیبایی های آن برای انسان و یا تولید و انتقال پیام بدانیم، می‌تواند رویكرد ما را متفاوت كند. همچنین اگر معماری را قالبی برای تجلی همه هنر از جمله خوش‌نویسی، نگارگری، كاشی‌كاری، نقاشی و ... بدانیم، در واقع نگاهی جامع تر به این حوزه داشته ایم.

وی همچنین گفت: یكی از كاركردهای معماری، كاركرد دفاعی است. در تاریخ معماری شهرهای كشورمان، ویژگی های دفاعی در بنای یك شهر نقش اساسی داشت و همه عوامل دفاعی در كنار هم برای سكونت گرد هم می آمدند.

در پایان این مراسم از كتاب منویات مقام معظم رهبری در مقوله معماری با حضور اساتید برجسته این حوزه، رونمایی شد.

همایش هم‌اندیشی چشم‌انداز آینده معماری ایران برگزار شد
همایش هم‌اندیشی چشم‌انداز آینده معماری ایران برگزار شد
همایش هم‌اندیشی چشم‌انداز آینده معماری ایران برگزار شد
همایش هم‌اندیشی چشم‌انداز آینده معماری ایران برگزار شد
تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۲۸